چگونه یک کودک خلاق داشته باشیم؟

چگونه یک کودک خلاق داشته باشیم؟

خبر خوبی برایتان دارم! کودک شما از ابتدا خلاق به دنیا آمده و شاید بسیاری از ما این امر را فراموش کرده ایم.

چرا که ما اشرف مخلوقات هستیم.

اما در توانایی هایمان متفاوتیم و هر یک در زمینه ای خاص مهارت و علاقه و ممارست داریم.

همین عوامل است که سبب افزایش خلاقیت و امتیازات ویژه می گردد.

درست است که خلاق بودن هم همانند همه ی توانایی ها تا حدودی از طریق ژنتیک در کودک نمایان می شود_ توانایی ذاتی که برخی نسبت به برخی دیگر امتیاز ذاتی دارند_ اما فراموش نکنید که بخش بسیار زیادی از این خلاقیت ها را مهارت ها به صورت اکتسابی در کودک به وجود می آورند.

خلاقیت کودکان را در زمینه ای که آنها علاقه ی بیشتری به آن دارند، بیابید.

برای این کار به دنبال کشف علایق کودک خود باشید.

کودکی، زمانی است که مغز در حال رشد و نمو می باشد.

زمانی که کودک به راحتی می تواند کشف کند، نترسد، و در مسیری که دلخواه اوست رشد کند.

زمانی است که اگر والدین توجه لازم را داشته باشند، عادت های خلاق شدن در او نهادینه می شود. بهترین زمان تقویت و پرورش خلاقیت در انسانها، زمان کودکی آنهاست.

خلاقیت تنها محدود به هنر و موسیقی نیست، بلکه تمام رشته ها را در برمی گیرد.

انسان های خلاق، انعطاف پذیر تر هستند. و در حل مسائل و مشکلات موفق ترند.

افرادی که سریع تر از مردم عادی خودشان را با شرایط وفق می دهند و فرصت های پیشرفت را برای خودشان فراهم می آورند.

ویژگی های کودک خلاق

• کودک خلاق به دنبال استفاده از چیزهای متنوع در کاربرد های متفاوت است.

 مثلا از یک جعبه کارتون ساده به جای وسیله نقلیه ای مثل ماشین استفاده می کند.

• کودک خلاق در پی یافتن راه های حل مسائل می باشد.

گاهی به تنهایی و حتی بدون در نظر گرفتن راه های منطقی کودک خلاق زمان زیادی را صرف رویا پردازی می کند.

• کودک خلاق مستقل و غیر متعارف است.

به روش های معمول که توسط اکثر کودکان دنبال می شود،چندان اهمیتی نمی دهد.

• کودک خلاق به صورت ذاتی ریسک پذیر است.فراموش نکنید که اکثر کودکان از ابتدا به همین صورت هستند و این محدودیت های مختلف است که ریسک پذیری آنها را به مرور کاهش می دهد.
• کودک خلاق دنیای خود را با استفاده از داستان ها و موسیقی و نقاشی هایش تجسم می کند.
• کودک خلاق در مورد هر موضوعی حتی کوچکترین موضوعات، تغییرات خود را اعمال می کند.

مثلا ممکن است روی کیف مدرسه ی خود شکلی که دوست دارد را نقاشی کند. و با موجودات خیالی خودش زندگی کند و…

شرایط یادگیری زبان دوم را برای کودک خود فراهم کنید

یکی از راه های بالا بردن خلاقیت در کودک، صحبت کردن به زبان دوم و یا حتی زبان سوم و تسلط بر زبان های مختلف است.

چیزی که داشتن آن در هر سنی برای کودک بسیار فوق العاده است. پس مقدمات آن را از کودکی برای فرزندانتان در منزل فراهم کنید.

به کودکتان در شناخت کهکشان های دیگر کمک کنید

اینکه کائنات و جهان پیرامون ما پر رمز و راز است، شرایط رشد خلاقیت و تصویرپردازی را افزایش می دهد.

امکانات آشنایی با کهکشان های دیگر را از طریق کتاب، تلویزیون، اینترنت، کلاس های نجوم، خرید یک تلسکوپ، حتی در حد یک تلسکوپ ساده فراهم کنید.

این کار را از خودتان نیز می توانید شروع کنید.

در خانه کتاب های نجوم بخوانید.

یا مثلا می توانید به همراه کودکتان یک کاردستی ساده درست کنید که کهکشان ها را نشان دهد.

اطلاعات عمومی خود را پیرامون نجوم بالا ببرید تا بتوانید حس کنجکاوی را در کودکتان تقویت کنید.

این امر سبب تقویت حس خلاقیت کودک می شود.

حس رییس و مرئوس بودن را میان خود و کودکتان از بین ببرید

کودکان به صورت طبیعی و از ابتدا توانایی اینکه در شرایط مختلف خلاق باشند را زمانی که آزاد هستند دارند.

ازینکه همیشه به او فرمان دهید و او فرمانبردار باشد، انتظار نداشته باشید که فرزندتان خلاق باشد.

بازی به کودکان خیلی چیزها را آموزش می دهد.

امر و نهی بیش از حد، آنها را سرخورده بار می آورد نه خلاق.زیاده از حد مجاز از آنها انتقاد نکنید.

بگذارید خودشان هم در تصمیم گیری ها سهیم باشد.

تقویت حس خلاقیت کودک با فیلم دیدن، کتاب خواندن

در خانه فیلم های تخیلی با کودک خود ببینید.

فیلم هایی که قوه ی تخیل کودک را افزایش دهد.یا می توانید زمان هایی که قرار است با کودک خود کتاب بخوانید، کتاب های تخیلی را جزیی از برنامه ی کتاب خوانی خود بکنید.

در مورد هر چیزی که مورد علاقه خودتان است ، در هر زمینه ای با او صحبت کنید.

این کار هم به خودتان کمک می کند هم به او.
شما با خواندن کتاب برای فرزند خود می توانید تخیل و تصورپردازی های ذهنی او را پرورش دهید.

برای این منظور بهتر است کتاب هایی انتخاب کنید که بزرگ هستند و تصاویر رنگی بسیاری در خود دارند.

نوشته های کتاب برای کودکان دو تا سه ساله اهمیتی ندارد و همه حواس آنها به تصاویر کتاب است. هنگام خواندن کتاب یک طرح کلی در ذهن خود برای موضوع داستان در نظر بگیرید و با صداهای متفاوت برای شخصیت های مختلف، داستان را برای فرزند خود بخوانید.

کودکان را برای اشتباه کردن و شکست تشویق کنید

درست متوجه شدید، کودکانی که از شکست خوردن و مورد قضاوت قرار گرفتن می ترسند، نمی توانند حس خلاقیت و آفرینش در هر زمینه ای داشته باشند.

کودکان را اسیر خودتان و قوانینتان نکنید. بگذارید آزاد باشند.

اما فراموش نکنید زمان هایی که او در هر زمینه ای شکست می خورد و پس از آن پیروز می شود، او را تشویق کنید.

کودک را قضاوت نکنید و او را مورد انتقاد خود قرار ندهید

انتظار نداشته باشید کودک همان چیزی را که شما انتظار دارید درست کند.

چیزی که مهم است، رضایت خود او از کارش است. نه شما و دیگران. او را آزاد بگذارید تا خود و احساساتش را راحت بیان کند.

اگر از شما درمورد کارش نظرخواهی کرد، تنها نظرتان را بدهید، بدون انتقاد از او.

اگر کودکان در هر زمینه ای با شما مخالفت کردند عصبانی نشوید.

در عوض از آنها بخواهید راه حل های دیگری برای حل مسائل پیدا کند.

برای پاداش به کودک نیازی نیست حتما برایش چیزی بخرید.

می توانید جایزه و پاداشش این را در نظر بگیرید که او کاری را که برایش لذت بخش تر است انجام دهد.

مثلا در هفته یک فیلم مورد علاقه اش را ببیند و…
تا می توانید او را تشویق کنید. او را مجاب کنید که خلاق است. که حس خلاق بودنش را باید پرورش دهد.

بیشتر بر روند انجام کارها تاکید کنید تا محصول نهایی

در انجام هر کاری، مثلا حل مسائل ریاضیات، روند ساخت یک کار دستی و حتی یک بازی رایانه ای، بیشتر روند رسیدن به هدف را برایش پر رنگ کنید نه هدف نهایی را.

چرا که باید با هر شکستی روشی نوین را امتحان کند.

هنگامی که شما خلاقیت و حل مسئله را در کودکتان تشویق می‌کنید، در او مهارت انجام کارها را پرورش می‌دهید.

پشتیبانی از نوآوری کودک

نخستین گام برای برانگیختن قوهٔ ابتکار کودکتان، در دسترس قرار دادن مقدار زیادی مواد و ابزار است.

مثلا موادی که برای آشپزی نیاز دارد.

• بازی با گل رس
• رنگ آمیزی و نقاشی
• کاغذ
• لگو هایی با سایز های متنوع
• سازهایی که با آنها موسیقی بنوازد
• کامپیوتر و ….

می‌توانید ابزار نقاشی و دیگر هنرها مانند

• قیچی مناسب کودک
• چسب مایع
• نوار چسب
• رنگ‌های لعابی
• روبان
• ماژیک
• مداد شمعی و خرده ریز در دسترسش قرار دهید.

نوار چسب‌های رنگی هم برای چسباندن و مقاوم کردن سازه‌ها بسیار مناسب‌اند و استفاده از آن‌ها برای کودکان راحت‌تر است.

همچنین مقوا و مواد بازیافتی طبقه بندی شده در جعبه‌های کوچک.

می‌توانید روی جعبه‌ها برچسب بزنید تا پیدا کردن آن‌ها راحت باشد

نقش مدل را در زندگی کودک بازی کنید

اجازه دهید کودکتان به شما به عنوان والدینی فعال و خلاق نگاه کند. اجازه دهید او از اینکه آزادانه فکر کند و شما به افکارش احترام بگذارید، مطمئن باشد.

برای او نقش یک ماجراجو را ایفا کنید، حتی زمان هایی که خسته اید و پرمشغله.

شما در طول فعالیت‌های ابتکاری کودکتان نقش چندگانه دارید. به عنوان مراقب، مهم است که مشاهده کنید، گوش بدهید و ایدهٔ اولیهٔ کودک را با مواد ابتکاری پیگیری کنید و ادامه دهید.

خردسالان اغلب ایده‌های متفاوت و بهتری برای استفاده از ابزار و انجام کارها دارند.

به عنوان پشتیبان، با تشویق تلاش‌های کودکتان، از او پشتیبانی می‌کنید.

کودک شما همیشه به شما نگاه می‌کند. برای همین مهم است که نقش یک الگو را برای او داشته باشید.

زمان و فضا سازی برای ابتکار

زمان برای کشف و اختراع بسیار اساسی است.

هنگامی که کودک شما برای فکر کردن و اصلاح ایده‌هایش زمان داشته باشد، همهٔ چیزهایی که یاد گرفته است می‌توانند به تحقق معنادار مهارت‌ها و دانسته‌هایش کمک کنند.
مهم است جای امنی پر از مواد جالب توجه پیرامون کودک فراهم کنید.

از جاهایی که زور و اجبار فراوانی در آنها حاکم است،دوری کنید. مثلا مدارسی که تفکر غالب، تفکری مستبدانه می باشد.

قوانین و مقررات را برای کودک تعریف کنید

درست است که باید به کودک اجازه ی خیالپردازی و انجام آزادانه ی کار را بدهید، اما به یاد داشته باشید محدودیت ها و قوانین را نیز برایش روشن کنید.

این برای جلوگیری از خطرات احتمالی نیز مفید است.

مثلا دست زدن به چیزهای خطرناک مثل چاقو در آشپزخانه یا روشن کردن آتش به تنهایی و…

ایدها و نباید ها را برایش بیان کنید.مثلا ساعتی که برایش در نظر می گیرید تا فیلم مورد علاقه اش را ببیند مشخص کنید و پس از آن از او بخواهید که تکالیف مربوط به خود را انجام دهد.

آزادی بیش از حد معمول دردسر ساز است.

یادتان باشد که گاهی کودک در محدودیت ها، یاد می گیرد که از کمترین امکانات نیز می توان برای پیشرفت استفاده کرد.

موسیقی

وسایل موسیقی از جمله اسباب‌بازی هایی هستند که در افزایش خلاقیت در ذهن کودکان نقش بسیار مهمی ایفا می کنند.

هنگامی که کودک با سازهای اسباب بازی خود صدا تولید می کند، آواز می خواند و شاد است، در واقع در حال بروز استعدادهای ذاتی خود است.

شما با تحسین و تشویق او می توانید این ابتکارات را در ذهن او پرورش دهید.

قبول داستان های تخیلی فرزندان

در مراحل رشد کودک بسیار طبیعی و نرمال است که دوستان های خیالی داشته باشد.

این کودکان اصولا رفتار اجتماعی بهتر و هراس اجتماعی کمتری دارند. در همین راستا، می توانید هنگامی که فرزند شما در حال بازی با دوستان خیالی خود است در جمع آنها حضور داشته باشید و تا زمانی که رفتار بد یا اشتباهی از فرزند سر نزده است، او را همراهی کنید.

خانواده یکی از عوامل بسیار مهم در رشد و پرورش خلاقیت کودکان محسوب می گردد که نقش مهمی در شکوفایی خلاقیت کودکان دارد.

از آنجا که کودک حساسترین مراحل رشد خلاقیت را در محیط خانه سپری می‌کند، محیط مناسب خانوادگی، شیوه و نگرش‌های صحیح فرزندپروری در رشد و شکوفایی خلاقیت سهم مهمی ایفا می‌کند. یادتان باشد دعواهای زن و شوهری و اختلاف میان والدین سبب سرخوردگی کودک می شود.

خشونت و دعوا سد بزرگی در مقابل رشد خلاقیت کودک می باشد.

به امید داشتن نسلی خلاق در آینده ای نزدیک..